Năm 2019, tôi 29 tuổi, là nhân viên marketing ở Sài Gòn.
Mỗi ngày tôi đi làm từ 8 giờ sáng đến 8 giờ tối — đôi khi 10 giờ đêm mới về. Bữa sáng là một cốc cà phê đen. Bữa trưa là cơm văn phòng ăn vội trước màn hình máy tính. Quần Jean số 28 tôi mặc khi mới ra trường dần phải đổi sang 30, rồi 32. Tôi nhìn xung quanh thấy ai cũng vậy nên nghĩ — đây là "bình thường của người đi làm".
Cho đến một ngày năm 2020.
Đó là lần khám sức khoẻ định kỳ đầu tiên sau năm năm tôi không đi khám. Bác sĩ cầm tờ kết quả rồi nói gọn: "Em thừa cân 14 kilô, mỡ máu cao, đường huyết tiền tiểu đường. Năm năm nữa, em sẽ cần thuốc huyết áp và tiểu đường." Lúc ấy tôi 30 tuổi.
Tôi bước ra khỏi phòng khám, tay run — không phải vì đau, mà vì sợ. Sợ vì lần đầu tiên tôi nhận ra mình đang phá huỷ cơ thể mình mỗi ngày mà không hề hay biết.
Tuần đó tôi bắt đầu nhịn ăn. Sáu kilô bay đi trong sáu tuần. Nhưng chỉ ba tháng sau, tôi tăng lại tám kilô — nhiều hơn cả lúc đầu. Tôi đăng ký gym 6 giờ sáng — tập được năm tuần thì bỏ. Mỗi lần thất bại, tôi tự trách mình "thiếu kỷ luật".
Câu mà tôi nghe nhiều nhất sau này, từ những người tôi gặp: "Giảm được rồi lại tăng, cứ lặp đi lặp lại hoài, không biết mình sai ở đâu."
Tôi từng là người nói câu đó.
Năm 2021, tôi quyết định làm khác. Tôi dành 18 tháng đọc sách dinh dưỡng quốc tế, học khoá học chuyên gia nước ngoài, theo dõi máu mình mỗi tháng. Và rồi tôi nhận ra một điều thay đổi tất cả: vấn đề chưa bao giờ là kỷ luật — tôi đang áp dụng phương pháp không phù hợp với thể trạng và lối sống của một người Việt.
Eat clean bắt bỏ cơm. HIIT bắt tập 60 phút sáng sớm. Các app đếm calo không có món Việt. Tất cả thiết kế cho người Mỹ ăn salad, ngủ 8 tiếng, có gym tại nhà. Còn tôi — và rất có thể cả anh chị — ăn cơm, đi làm 10 tiếng, có con nhỏ, có cuộc nhậu cuối tuần.
Năm 2022, tôi xây dựng một hệ thống cho riêng mình. Thay đổi lối sống từng bước nhỏ. Không cấm món Việt. Không tập cực đoan. Mỗi tuần đổi một thói quen nhỏ — giữ 80%, chấp nhận 20% lỏng lẻo những hôm có việc.
Năm tháng, tôi giảm 14 kilô. Và giữ đến hôm nay. Chỉ số mỡ máu và đường huyết về vùng bình thường. Không thuốc. Không phẫu thuật.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận 19,5% người Việt thừa cân béo phì — khoảng 20 triệu người. Đây không phải vấn đề cá nhân. Đây là khủng hoảng sức khoẻ cộng đồng đang lặng lẽ diễn ra.
Tôi không thể giúp 20 triệu người. Nhưng tôi có thể giúp anh chị không phải đợi đến lúc bác sĩ "thông báo" mới hành động.
Nhỏ mỗi ngày. Khoẻ cả đời.
